باندینگ نسل پنجم دنتسپلی

باندینگ نسل پنجم دنتسپلی یک باندینگ دندانپزشکی نسل پنجم ساخت کشور آمریکا از نوع تک‌بطری و فوتوکیور است که برای ایجاد اتصال میان ساختار دندان و مواد ترمیمی رزینی استفاده می‌شود. در این سیستم، پرایمر و رزین ادهزیو در یک محلول قرار دارند و پس از اچ و شست‌وشوی سطح دندان، به‌صورت یک مرحله روی مینا و عاج اعمال می‌شوند.

ویژگی‌های باندینگ نسل پنجم دنتسپلی

باندینگ دنتسپلی برای ایجاد اتصال ادهزیو میان مینا، عاج و مواد ترمیمی طراحی شده است. ساختار تک‌بطری آن باعث می‌شود پرایمر و رزین باندینگ بدون نیاز به اختلاط جداگانه در اختیار دندانپزشک قرار بگیرند و مراحل کاربرد نسبت به سیستم‌های چندبطری کاهش پیدا کند.  باندینگ نسل پنجم دنتسپلی در دسته سیستم‌های Etch-and-Rinse یا Total-Etch قرار می‌گیرد و برای ترمیم‌های مستقیم و برخی کاربردهای ترمیمی غیرمستقیم طراحی شده است. باندینگ دنتسپلی از یک سیستم دو مرحله‌ای اچ و شست‌وشو استفاده می‌کند؛ به این معنا که ابتدا سطح دندان با اسید فسفریک آماده شده، سپس شسته می‌شود و پس از کنترل رطوبت، باندینگ دنتسپلی اعمال می‌شود.

در عاج، حفظ رطوبت کنترل‌شده اهمیت زیادی دارد، زیرا خشک‌کردن بیش از حد می‌تواند باعث کلاپس شبکه کلاژنی و کاهش نفوذ مناسب رزین شود.  باندینگ نسل پنجم دنتسپلی به‌دلیل داشتن حلال استون، برای نفوذ و پخش مناسب ادهزیو روی سطح آماده‌شده طراحی شده است. در مطالعات این ماده، تشکیل لایه هیبرید و تگ‌های رزین در سطح عاج گزارش شده که از اصول مهم ایجاد اتصال میان ادهزیو و ساختار دندان محسوب می‌شود.

یکی دیگر از ویژگی‌های باندینگ نسل پنجم دنتسپلی ، وجود ترکیبات فلورایددار در فرمولاسیون آن است این باندینگ در منابع علمی به‌عنوان یک باندینگ تک‌بطری حاوی فلوراید معرفی شده است.

متریال و ترکیبات باندینگ نسل پنجم دنتسپلی

فرمولاسیون باندینگ دنتسپلی بر پایه رزین‌های متاکریلاتی و مواد مورد نیاز برای ایجاد اتصال ادهزیو طراحی شده است. ترکیبات گزارش‌شده برای این محصول شامل UDMA، PENTA،Bis-GMA و سایر رزین‌های تخصصی، فوتواینیشیترها، پایدارکننده‌ها، ترکیبات فلورایددار و استون هستند همچنین ترکیباتی مانند کامفوروکینون، EDAB و BHT نیز در باندینگ نسل پنجم دنتسپلی وجود دارد.

استون به‌عنوان حلال نقش مهمی در روان‌شدن و نفوذ ادهزیو داشته و در زمان اعمال، باید با جریان هوای کنترل‌شده تبخیر شود. PENTA  نیز یکی از مونومرهای فعال سیستم است که در ایجاد تعامل ادهزیو با ساختار دندان نقش دارد. فوتواینیشیترهایی مانند کامفوروکینون نیز امکان پلیمریزاسیون ماده را پس از تابش نور لایت کیور فراهم می‌کنند.

موارد کاربرد باندینگ نسل پنجم دنتسپلی

باندینگ دنتسپلی عمدتاً برای اتصال مواد ترمیمی رزینی به ساختار دندان مورد استفاده قرار می‌گیرد. مهم‌ترین کاربرد آن در ترمیم‌های مستقیم با کامپوزیت و کامپومر است. از باندینگ دنتسپلی برای برخی ترمیم‌های غیرمستقیم، سمان‌های رزینی، ترمیم‌های چسبنده، تعمیر برخی ترمیم‌های قدیمی و همچنین برخی کاربردهای محافظتی استفاد می شود.باندینگ نسل پنجم دنتسپلی همچنین در برخی پروتکل‌ها برای کاربردهایی مانند کاهش حساسیت سرویکال و ایجاد لایه محافظ در ارتباط با ترمیم‌های آمالگام مورد استفاده قرار گرفته است.

نوع کاربرد باید با توجه به دستورالعمل محصول و شرایط بالینی تعیین شود.در کاربردهای غیرمستقیم، آماده‌سازی سطح ترمیم باید بر اساس جنس آن انجام شود؛ بنابراین باندینگ دنتسپلی نباید به‌عنوان جایگزین تمام مواد اختصاصی آماده‌سازی سطوح سرامیکی، سیلان یا پرایمرهای مخصوص فلز و سرامیک در نظر گرفته شود.

نحوه استفاده از باندینگ دنتسپلی در ترمیم مستقیم کامپوزیت

ابتدا دندان و حفره باید به‌طور کامل تمیز شده و با ایزولاسیون مناسب از تماس بزاق و آلودگی‌های محیطی محافظت شود. در حفره‌های عمیق و در مواردی که عاج به پالپ نزدیک است، حفاظت پالپ باید بر اساس عمق حفره و پروتکل درمان انجام شود و سطح مورد نیاز برای باندینگ نباید به‌طور غیرضروری با مواد لاینر پوشانده شود.

• اچینگ دندان

در تکنیک  Total-Etch، اسید فسفریک روی سطح مینا و عاج اعمال می‌شود. در پروتکل‌های گزارش‌شده برای باندینگ نسل پنجم دنتسپلی، زمان اچینگ حدود ۱۵ ثانیه ذکر شده است. پس از پایان زمان اچ، سطح به‌خوبی با آب شسته می‌شود تا بقایای اسید از بین برود.

• کنترل رطوبت عاج

بعد از شست‌وشو، آب اضافی باید به‌آرامی حذف شود، اما عاج نباید به‌طور کامل خشک و دهیدراته شود. سطح عاج مطلوب برای این نوع باندینگ باید مرطوب و براق، بدون تجمع آب آزاد باقی بماند. این مرحله یکی از حساس‌ترین بخش‌های استفاده از باندینگ‌های نسل پنجم است، زیرا هم خشک‌کردن بیش از حد و هم باقی‌ماندن رطوبت اضافی می‌تواند بر تشکیل لایه ادهزیو اثر بگذارد.

• اعمال باندینگ دنتسپلی

مقدار کافی از باندینگ روی میکروبراش قرار گرفته و تمام سطوح موردنظر حفره با آن پوشانده می‌شوند. طبق پروتکل‌های منتشرشده، ماده حدود ۲۰ ثانیه روی سطح دندان نگه داشته و به‌طور یکنواخت اعمال می‌شود تا امکان نفوذ مناسب ادهزیو فراهم شود.پس از آن، با جریان هوای ملایم و کنترل‌شده، حلال موجود در ماده تبخیر می‌شود. این مرحله باید تا رسیدن به یک لایه یکنواخت و براق انجام شود و از ایجاد ضخامت غیرضروری ادهزیو جلوگیری شود.

• لایت‌کیور

پس از تبخیر حلال، باندینگ نسل پنجم دنتسپلی با دستگاه لایت‌کیور پلیمریزه می‌شود. زمان فوتوکیور۱۰ ثانیه در پروتکل‌های منتشرشده می باشد. شدت و عملکرد دستگاه لایت‌کیور نیز باید مطابق محدوده توصیه‌شده برای تجهیزات و مواد مورد استفاده باشد.پس از پلیمریزاسیون باندینگ، می‌توان ماده ترمیمی مانند کامپوزیت را طبق تکنیک ترمیمی موردنظر قرار داد و هر لایه از کامپوزیت را مطابق دستورالعمل سازنده آن کیور کرد.

• استفاده در ترمیم‌های غیرمستقیم

باندینگ نسل پنجم دنتسپلی در برخی پروتکل‌ها برای اتصال ترمیم‌های غیرمستقیم و سمان‌های رزینی نیز مورد استفاده قرار گرفته است. در این شرایط، سطح دندان طبق پروتکل اچ و شست‌وشو آماده شده و سطح ترمیم نیز بر اساس جنس آن به روش مناسب آماده می‌شود. پس از اعمال باندینگ و فوتوکیور، سمان رزینی طبق دستورالعمل خود استفاده خواهد شد.برای ترمیم‌های سرامیکی، فلزی یا کامپوزیتی، آماده‌سازی سطح باید با توجه به نوع ماده انجام شود؛ زیرا روش اچ، سندبلاست، سیلان یا استفاده از پرایمر اختصاصی از یک ماده به ماده دیگر متفاوت است.

• استفاده در ترمیم و تعمیر کامپوزیت

در صورت تعمیر یک ترمیم کامپوزیتی قدیمی، سطح کامپوزیت باید ابتدا از نظر آلودگی پاک شده و برای ایجاد گیر مکانیکی مناسب آماده شود. بسته به پروتکل درمان، زبرکردن سطح با فرز مناسب یا روش‌های دیگر آماده‌سازی مکانیکی انجام می‌شود. سپس سطح پس از شست‌وشو و آماده‌سازی مناسب، اچ شده و باندینگ نسل پنجم دنتسپلی روی آن اعمال و فوتوکیور می‌شود. در مرحله بعد، کامپوزیت ترمیمی روی سطح قرار داده شده و طبق دستورالعمل مربوطه پلیمریزه می‌شود.

مزایای باندینگ نسل پنجم دنتسپلی

مهم‌ترین مزیت باندینگ دنتسپلی تک‌بطری بودن سیستم است؛ زیرا پرایمر و ادهزیو در یک محلول قرار گرفته‌اند و نیازی به اختلاط جداگانه ندارند. این ویژگی می‌تواند روند کار را ساده‌تر و تعداد مراحل آماده‌سازی را کمتر کند.استفاده از حلال استون نیز به روان‌شدن و پخش مناسب ماده کمک می‌کند و وجود ترکیبات فلورایددار از ویژگی‌های شناخته‌شده این فرمولاسیون است. این محصول همچنین در پروتکل‌های مختلف برای کامپوزیت، کامپومر و برخی کاربردهای ترمیمی دیگر مورد استفاده قرار گرفته است

محدودیت‌ها و نکات مهم در استفاده

باندینگ نسل پنجم دنتسپلی یک ماده حرفه‌ای دندانپزشکی است و نتیجه آن به‌شدت به تکنیک کار، کنترل رطوبت، آماده‌سازی صحیح سطح، تبخیر کامل حلال و پلیمریزاسیون کافی وابسته است. به همین دلیل، استفاده از آن باید توسط دندانپزشک و مطابق دستورالعمل محصول انجام شود.این ماده نباید مستقیماً روی پالپ قرار گیرد و در افرادی که سابقه حساسیت شدید به مواد رزینی و متاکریلاتی دارند، استفاده از آن باید با احتیاط و مطابق هشدارهای سازنده انجام شود. تماس ماده با پوست و چشم نیز باید به حداقل برسد.وجود استون در فرمولاسیون باعث می‌شود ماده قابل اشتعال باشد؛

بنابراین باید از شعله و منابع حرارتی دور نگه داشته شود و هنگام استفاده نیز تهویه مناسب محیط رعایت شود. همچنین در سیستم‌های ادهزیو حاوی مونومرهای رزینی، تماس مکرر و طولانی‌مدت با پوست می‌تواند خطر تحریک یا حساسیت پوستی ایجاد کند.

شرایط نگهداری باندینگ نسل پنجم دنتسپلی

طبق اطلاعات درج‌شده برای محصول، باندینگ نسل پنجم دنتسپلی باید در دمای ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد و دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری شود.به‌دلیل وجود حلال فرار، بطری باید بلافاصله پس از برداشتن مقدار موردنیاز بسته شود تا از تبخیر حلال و تغییر خواص ماده جلوگیری شود. همچنین باید از ورود آلودگی به داخل بطری جلوگیری شود و محصول در معرض گرمای شدید یا نور مستقیم قرار نگیرد.

شرایط نگهداری و مراقبت توسط بیمار

باندینگ نسل پنجم دنتسپلی در مطب دندانپزشکی و توسط دندانپزشک استفاده می‌شود و معمولاً محصولی نیست که بیمار پس از درمان آن را در اختیار داشته باشد؛ بنابراین شرایط نگهداری خود باندینگ ارتباط مستقیمی با بیمار ندارد.مراقبت بیمار پس از درمان بیشتر مربوط به ترمیم نهایی است. رعایت بهداشت دهان، پرهیز از واردکردن فشار غیرضروری روی ترمیم در ساعات اولیه و توجه به توصیه‌های دندانپزشک اهمیت دارد. در صورت بروز حساسیت طولانی‌مدت، درد، شکستگی یا جداشدن ترمیم، باید وضعیت ترمیم توسط دندانپزشک بررسی شود.

نتیجه‌گیری

باندینگ دنتسپلی یک سیستم باندینگ نسل پنجم و تک‌بطری است که برای ایجاد اتصال میان ساختار دندان و مواد ترمیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ترکیب پرایمر و ادهزیو در یک بطری، استفاده از حلال استون، فوتوکیور بودن و وجود ترکیبات فلورایددار از ویژگی‌های مهم این محصول هستند.

کاربرد اصلی باندینگ دنتسپلی در ترمیم‌های مستقیم کامپوزیتی و کامپومری است و بسته به پروتکل درمان، در برخی ترمیم‌های غیرمستقیم، تعمیر ترمیم‌های قدیمی و برخی کاربردهای محافظتی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای دستیابی به نتیجه مناسب، اجرای دقیق مراحل اچینگ، شست‌وشو، کنترل رطوبت عاج، اعمال باندینگ، تبخیر حلال و لایت‌کیور اهمیت اساسی دارد.

در نهایت، عملکرد باندینگ نسل پنجم دنتسپلی تنها به ویژگی‌های خود ماده وابسته نیست و آماده‌سازی صحیح سطح دندان، کنترل آلودگی و رطوبت و رعایت پروتکل سازنده نقش مهمی در کیفیت اتصال و دوام ترمیم دارند. قیمت باندینگ نسل پنجم دنتسپلی نیز کمی گرانتر از باندینگ های دیگر بازار است ولی این گرانی به دلیل کیفیت فوق العاده و امریکایی بودن محصول می باشد.