کلد سرامیک MTA

کلد سرامیک MTA یک ماده بیوسرامیک هیدروفیلیک ایرانی است که به عنوان جایگزینی برای سمان‌های MTA استاندارد در درمان‌های اندودانتیکس استفاده می‌شود. این محصول توسط شرکت SJM (یزد، ایران) تولید شده و برای کاربردهایی مانند تشکیل سد آپیکال، ترمیم پرفوراسیون‌های ریشه، پالپ‌کپینگ و رتروفیلینگ طراحی شده است. کلد سرامیک MTA یک ماده بیوسرامیکی مورد استفاده در اندودانتیکس است که برای ایجاد سیل و ترمیم نواحی مختلف سیستم کانال ریشه به کار می‌رود و از نظر عملکردی در گروه موادMTA-like قرار می‌گیرد. این ماده به دلیل پایه کلسیمی، قابلیت گیرش در حضور رطوبت، زیست‌سازگاری مناسب، خاصیت قلیایی و توانایی ایجاد سیل، در درمان‌های پیچیده ریشه مانند ترمیم پرفوریشن، ایجاد سد اپیکال و برخی موارد پرکردن کانال مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات منتشرشده نیز پتانسیل بالینی Cold Ceramic را در درمان‌های اندودانتیک نشان داده‌اند، هرچند برای ادعای برتری قطعی آن نسبت به تمام مواد MTA به مطالعات بالینی بیشتری نیاز است. ویژگی‌های کلیدی آن شامل رادیواپک بودن، زیست‌سازگاری بالا و گیرایش با رطوبت طبیعی (زمان تقریبی ۱۵ دقیقه) است که آن را برای محیط مرطوب دهان مناسب می‌کند. مطالعات نشان می‌دهد کلد سرامیک MTA خواص ضدباکتریایی قلیایی دارد و تغییر رنگ دندان را به حداقل می‌رساند.

متریال و ترکیبات کلد سرامیک MTA

کلد سرامیک MTA از نظر علمی یک ماده بر پایه کلسیم هیدروکساید و ترکیبات کلسیمی/سیلیکاتی است که ذرات آن در حضور رطوبت واکنش گیرش را انجام می‌دهند. اجزای اصلی آن شامل اکسید کلسیم (CaO)، دی‌اکسید سیلیکون (SiO₂)، اکسید باریم (BaO) و تری‌اکسید گوگرد (SO₃) است و در کنار آن‌ها مقادیر بسیار کمتری از MgO، MnO، Fe₂O₃، Na₂O، K₂O و TiO₂ وجود دارد.وجود ترکیبات کلسیمی در این ماده اهمیت زیادی دارد، زیرا طی فرآیند هیدراتاسیون، محیطی قلیایی ایجاد می‌شود که می‌تواند در کنترل فعالیت میکروبی و پاسخ بافتی مطلوب نقش داشته باشد.

زمان گیرش کلد سرامیک MTA

یکی از ویژگی‌های مهم کلد سرامیک MTA ، گیرش در حضور رطوبت است. در منابع علمی، زمان گیرش اولیه این ماده حدود 15 دقیقه و گیرش کامل حدود 24 ساعت گزارش شده است. این زمان اولیه نسبت به برخی فرمولاسیون‌های MTA کوتاه‌تر است و می‌تواند از نظر کنترل ماده و کاهش مدت‌زمانی که ماده در وضعیت نیمه‌گیرش قرار دارد، مزیت عملی داشته باشد.

البته زمان واقعی کار و گیرش در محیط بالینی می‌تواند تحت تأثیر میزان رطوبت، نسبت پودر و مایع در فرمولاسیون مورد استفاده، دما و شرایط محل قرارگیری ماده قرار گیرد؛ بنابراین دستورالعمل سازنده محصول SAMIN باید برای نسبت اختلاط و زمان دقیق کار در اولویت قرار گیرد.

مهم‌ترین کاربردهای بالینی کلد سرامیک

کلد سرامیک MTA می‌تواند در درمان‌های مختلف اندودانتیک مورد استفاده قرار گیرد و مطالعات، کاربرد آن را در ترمیم پرفوریشن‌های ریشه، ایجاد سد اپیکال در دندان‌های دارای اپکس باز، جراحی انتهای ریشه و برخی موارد پرکردن یا سیل بخش‌های کانال بررسی کرده‌انددر مواردی که درمان کانال به دلیل کلسیفیکاسیون شدید دشوار است، کلد سرامیک MTA نیز در گزارش‌های موردی برای ایجاد سیل در بخش قابل دسترس کانال استفاده شده است.

مزایای کلد سرامیک

یکی از مهم‌ترین مزایای کلد سرامیک MTA ، زیست‌سازگاری مناسب آن است که برای ماده‌ای که در مجاورت بافت‌های پری‌آپیکال قرار می‌گیرد اهمیت زیادی دارد. مطالعات حیوانی و سلولی نیز پاسخ بافتی مطلوب و سمیت پایین این ماده را گزارش کرده اند.

ویژگی مهم دیگر، قابلیت گیرش در محیط مرطوب است که با شرایط طبیعی سیستم کانال ریشه سازگاری دارد. علاوه بر آن، این ماده دارای خاصیت قلیایی است و افزایش pH آن پس از اختلاط می‌تواند به ایجاد محیط نامطلوب برای برخی میکروارگانیسم‌ها کمک کند. رادیواپسیته مناسب نیز باعث می‌شود دندانپزشک بتواند ماده را در رادیوگرافی ارزیابی کرده و موقعیت آن را پس از درمان بررسی کند.

از طرف دیگر، زمان گیرش اولیه حدود 15 دقیقه در منابع علمی یکی از ویژگی‌های قابل توجه کلد سرامیک MTA محسوب می‌شود.

نحوه استفاده از کلد سرامیک MTA

استفاده از کلد سرامیک MTA باید توسط دندانپزشک و بر اساس شرایط بالینی دندان و دستورالعمل رسمی سازنده انجام شود. به‌طور کلی ابتدا دندان تحت بی‌حسی مناسب و با رابر دم ایزوله می‌شود تا از آلودگی مجدد محل جلوگیری شود. سپس کانال یا محل پرفوریشن به‌صورت کامل بررسی شده و با روش مناسب پاکسازی و آماده‌سازی می‌شود.

در درمان اندودانتیک، ابتدا دبریدمان و شست‌وشوی مناسب کانال انجام می‌شود و محل مورد نظر تا حد امکان از خون، اگزودا و آلودگی‌های قابل توجه پاک می‌شود. در نمونه‌های بالینی منتشرشده، پیش از استفاده از کلد سرامیک MTA ، کانال‌ها با روش‌های شیمیومکانیکی آماده و سپس خشک شده‌اند.

سپس پودر کلد سرامیک MTA طبق نسبت مشخص‌شده توسط سازنده با مایع اختصاصی یا رطوبت لازم ترکیب می‌شود تا خمیری با قوام مناسب ایجاد شود. نباید نسبت پودر و مایع به‌صورت حدسی تغییر داده شود، زیرا قوام ماده، زمان کار و کیفیت گیرش می‌تواند تحت تأثیر این نسبت قرار بگیرد.

بعد از آماده‌شدن ماده، مقدار مورد نیاز با ابزار مناسب مانندMTA carrier  به  محل انتقال داده می‌شود. در مطالعات بالینی، کلد سرامیک MTA با MTA carrier به محل منتقل و با plugger مناسب متراکم شده است. هنگام قرار دادن ماده باید از ایجاد حفره جلوگیری شود و ماده با فشار کنترل‌شده در محل مورد نظر تطابق پیدا کند.

در ترمیم پرفوریشن، دندانپزشک باید ماده را به‌گونه‌ای قرار دهد که ارتباط بین فضای کانال و بافت پری‌رادیکولار به‌خوبی بسته شود و از extruded شدن غیرضروری ماده به بافت‌های اطراف جلوگیری شود.

پس از قرار دادن، وضعیت ماده از نظر موقعیت و تراکم می‌تواند با رادیوگرافی بررسی شود؛ رادیواپسیته کلد سرامیک MTA این امکان را برای کنترل رادیوگرافیک فراهم می‌کند.در نهایت باید روی محل درمان سیل کرونال مناسب ایجاد شود تا آلودگی مجدد وارد سیستم کانال نشود.

نکته بسیار مهم در استفاده

کلد سرامیک MTA یک ماده تخصصی اندودانتیک است و استفاده از آن نباید بدون تشخیص صحیح، ایزولاسیون مناسب و کنترل رطوبت انجام شود. موفقیت درمان فقط به خود ماده وابسته نیست و عواملی مانند تشخیص صحیح، پاکسازی و ضدعفونی مناسب کانال، کنترل آلودگی، تکنیک قرار دادن ماده، ایجاد سیل کرونال و کیفیت ترمیم نهایی نیز نقش بسیار مهمی دارند.بنابراین نباید صرفاً به دلیل زیست‌سازگاری یا خاصیت سیل‌کنندگی ماده، آن را جایگزین تمام مراحل استاندارد درمان ریشه دانست.

شرایط نگهداری کلد سرامیک MTA

با توجه به اینکه کلد سرامیک MTA برند SAMIN به‌صورت پودر پزشکی استاندارد عرضه می‌شود، باید از نفوذ رطوبت به داخل ظرف جلوگیری شود؛ زیرا این ماده برای گیرش به رطوبت وابسته است و تماس زودهنگام پودر با رطوبت می‌تواند روی کیفیت ماده اثر بگذارد.

ظرف محصول باید پس از هر بار مصرف به‌خوبی بسته شود و محصول در محیط خشک، تمیز و دور از رطوبت مستقیم، گرمای شدید و نور نامناسب نگهداری شود. همچنین باید از استفاده از پودر تغییررنگ‌داده، کلوخه‌شده یا محصولی که بسته‌بندی آن آسیب دیده است خودداری شود. دمای دقیق نگهداری و مدت ماندگاری باید بر اساس برچسب و IFU رسمی همان محصول SAMIN رعایت شود و نمی‌توان یک دمای ثابت را بدون استناد به دستورالعمل شرکت به‌عنوان مشخصه قطعی محصول اعلام کرد.

شرایط نگهداری توسط بیمار پس از درمان

بیمار معمولاً ماده کلد سرامیک MTA را به‌صورت مستقیم مشاهده یا نگهداری نمی‌کند، زیرا ماده در داخل دندان قرار گرفته است. مهم‌ترین وظیفه بیمار پس از درمان، رعایت دستورات دندانپزشک و حفظ ترمیم موقت یا نهایی است.

تا زمان انجام ترمیم نهایی، بیمار باید از واردکردن فشار شدید به دندان درمان‌شده، به‌خصوص در صورت وجود پانسمان یا ترمیم موقت، خودداری کند. رعایت بهداشت دهان و دندان نیز ضروری است تا تجمع پلاک و آلودگی در اطراف دندان کاهش پیدا کند.

همچنین بیمار باید برای ترمیم نهایی و پیگیری رادیوگرافیک در زمان تعیین‌شده توسط دندانپزشک مراجعه کند، زیرا موفقیت بلندمدت درمان به بسته‌بودن مناسب تاج دندان و کنترل وضعیت پری‌آپیکال نیز وابسته است.

نتیجه‌گیری

کلد سرامیک MTA یا Cold Ceramic یک ماده بیوسرامیکی MTA-like برای کاربردهای اندودانتیک است که به دلیل پایه کلسیمی، گیرش در حضور رطوبت، زیست‌سازگاری مناسب، خاصیت قلیایی، رادیواپسیته و قابلیت ایجاد سیل، می‌تواند در درمان‌های ترمیمی و پیچیده کانال ریشه مورد استفاده قرار گیرد. این ماده به‌ویژه در مواردی مانند ترمیم پرفوریشن، ایجاد سد اپیکال، ترمیم انتهای ریشه و بعضی موارد خاص پرکردن یا سیل کانال مورد توجه قرار گرفته است.

کلد سرامیک MTA محصولی ایرانی و تخصصی در حوزه اندودانتیکس است که به صورت پودر عرضه می‌شود و با توجه به ساختار و کاربرد آن، برای ایجاد یک سیل زیستی و فیزیکی در نواحی مورد درمان طراحی شده است. با این حال، کیفیت نهایی درمان تنها به کیفیت ماده وابسته نیست و تکنیک دندانپزشک، کنترل آلودگی، آماده‌سازی صحیح محل، نحوه اختلاط و قراردهی ماده، ایجاد ترمیم کرونال مناسب و پیگیری بیمار همگی در موفقیت نهایی نقش دارند.قیمت کلد سرامیک MTA اقتصادی بوده و در کنار قیمت مناسب کیفیتی بی نظیر ارائه می دهد.